Од март 2026 година, минималната нето плата во Македонија изнесува 26.045 денари, што претставува зголемување од 1.600 денари во однос на претходниот износ. Ова зголемување има за цел подобрување на животниот стандард и усогласување со економските услови во државата.
Од 24 февруари 2026 година, стапи во сила ново дополнување на Законот за здравствена заштита („Службен весник“, бр. 31/26), со кое се воведува обврска за избор на најдобриот кандидат според ранг-листата при вработување во здравствените установи.
Клучна промена во законот
Со новата одредба, работоводниот орган веќе нема дискреционо право да избира кандидат по сопствена проценка, туку мора да го избере прворангираниот кандидат од предложената ранг-листа.
Ова претставува значајна реформа во процесот на вработување, која има за цел да обезбеди:
-
фер и транспарентен избор
-
еднакви услови за сите кандидати
-
избор врз основа на стручност и компетенции
Како беше претходно?
Пред оваа измена, член 161 став 1 овозможуваше работоводниот орган да избере кандидат по сопствено убедување. Во пракса, ова често доведуваше до:
-
нееднаква правна положба на кандидатите
-
избор спротивен на критериумите за квалитет
-
намален интерес за аплицирање на јавни огласи
Како резултат, дел од кандидатите се одлучуваа за работа во странство наместо во домашниот здравствен систем.
Што носи новата одредба?
Со дополнувањето на член 161:
-
изборот мора да се врши строго по редоследот на ранг-листата
-
се зголемува довербата во институциите
-
се поттикнува конкуренција базирана на знаење и способности
Пречистен текст – Член 161
Одлука за избор
Член 161
(1) Работоводниот орган на здравствената установа, врз основа на ранг-листа предложена од комисијата за селекција со најмалку тројца кандидати, доколку има повеќе од тројца кандидати кои ги исполнуваат условите, спроведува интервју и донесува одлука за избор на кандидат.
Работоводниот орган мора да го избере најдобриот кандидат согласно со редоследот на ранг-листата.
(2) Против одлуката за избор незадоволниот кандидат има право на жалба во рок од осум дена до надлежната државна комисија.
(3) Надлежниот орган одлучува по жалбата во рок од 15 дена.
(4) Жалбата го одлага извршувањето на одлуката.
(5) Незадоволниот кандидат има право на тужба пред надлежен суд.
(6) По завршување на постапката, се склучува договор за вработување.
Заклучок
Новата законска измена претставува важен чекор кон професионализација и деполитизација на вработувањата во здравството. Со задолжителниот избор на најдобриот кандидат, системот добива поголема правичност, транспарентност и квалитет.